AI làm thay đổi ngành hoạt hình Anh bảo vệ việc làm, Việt Nam mở rộng cơ hội

Tôi đã dành vài ngày gần đây để tự tìm hiểu về tác động của AI đối với ngành hoạt hình, và sự tương phản giữa cách Anh và Việt Nam đang trải nghiệm làn sóng này vừa hấp dẫn, vừa đáng lo ngại.

Tôi đã đọc sâu các báo cáo của Viện Điện ảnh Anh (BFI), các nghiên cứu về ngành công nghiệp sáng tạo Việt Nam, cũng như các cuộc thảo luận trên LinkedIn với họa sĩ hoạt hình ở cả hai quốc gia. Và đây là những gì tôi đang thấy.

Dữ liệu tôi tìm được

🇬🇧 Anh

Một nghiên cứu năm 2024 của BFI cho thấy AI tạo sinh có thể ảnh hưởng tới khoảng 203.000 việc làm trong ngành công nghiệp màn ảnh của Anh trong vòng 5 năm tới, trong đó các vị trí đầu vào như họa sĩ hoạt hình junior hay in-between artist đặc biệt dễ bị tổn thương.
Nghiên cứu của BFI cũng chỉ ra rằng 53% chuyên gia hoạt hình tại Anh lo ngại các công cụ AI được huấn luyện trên nội dung có bản quyền đang đe dọa quyền sở hữu trí tuệ của họ.
Báo The Guardian cho biết các studio lớn đang đầu tư mạnh vào các chương trình đào tạo AI cho freelancer nhằm hạn chế nguy cơ bị thay thế.

🇻🇳 Việt Nam

Báo cáo ngành công nghiệp sáng tạo năm 2024 của OpenGov Asia cho thấy AI đang mở khóa những dự án trước đây không khả thi vì hạn chế ngân sách.
Các họa sĩ hoạt hình Việt Nam giờ đây có thể tạo ra thiết kế nhân vật, bối cảnh và hậu kỳ chất lượng cao bằng các công cụ AI giá rẻ, qua đó thúc đẩy những câu chuyện mang bản sắc địa phương.
Tuy nhiên, khảo sát của VietNamNet cho thấy 61% chuyên gia sáng tạo lo ngại các công việc mang tính lặp lại sẽ bị tự động hóa trước khi họ kịp tích lũy nền tảng nghề nghiệp, đồng thời các vấn đề bản quyền đang xuất hiện nhưng chưa có khung pháp lý rõ ràng.

Những gì tôi đang học được

Ngành công nghiệp đã trưởng thành của Anh đang ở thế phòng thủ — bảo vệ việc làm thông qua nâng cao kỹ năng và cải cách sở hữu trí tuệ. BFI đang thúc đẩy các cải cách về cấp phép để ngăn AI sử dụng nội dung có bản quyền mà không được cho phép.

Trong khi đó, Việt Nam nhìn AI như một động lực mở rộng. Ngành sáng tạo đang tăng trưởng, và AI giúp lấp đầy khoảng cách tài nguyên từng khiến các họa sĩ Việt Nam khó cạnh tranh trên thị trường toàn cầu. Một bài báo của Tuổi Trẻ Online đã chỉ ra sự xuất hiện của các vai trò chuyên biệt mới như “AI workflow integrator” (người tích hợp quy trình AI) trong các studio Việt Nam.